Oude Nederlandse maandnamen

Uit Stamboomboek Raamsdonk
Versie door Colani (overleg | bijdragen) op 16 feb 2022 om 14:51
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

De oude Nederlandse maandnamen worden vandaag de dag nog steeds door sommige mensen gebruikt, soms door taalpuristen of gewoon als synoniem voor de gebruikelijke namen van het Gregoriaanse kalenderstelsel. Ook in de literatuur en poëzie komt men deze namen weleens tegen. In Vlaanderen heeft Guido Gezelle zich sterk gemaakt voor een lijstje dat nog zuiverder op het Nederlands terugging. Dat is nog tot 1975 gebruikt door het tijdschrift Biekorf.

 

De Nationaal-Socialistische Beweging (NSB) heeft getracht deze namen weer voor algemeen gebruik in te voeren: zie NSB maandnamen.

Hieronder staat een lijstje met oude maandnamen. Bij hedendaags gebruik worden zij met een kleine letter geschreven. De meest algemene maandnamen staan in de tweede kolom. De lijst van Gezelle, die altijd met hoofdletters werd gespeld, vormt de tweede kolom. De namen in de vierde en vijfde kolom worden ook weleens gezien, maar zijn niet gebruikelijk. Sommige daarvan zijn afgeleid van de namen in de Franse republikeinse kalender. Merk op dat wintermaand en oogstmaand in twee rijen voorkomen en dus voor verwarring kunnen zorgen.

Bij de Romeinen was maart de eerste maand van het jaar, wat de namen van september en de volgende maanden verklaart.

In de revolutionaire kalender was vendémiaire de eerste maand.

Gebruikelijke naam
(uit het Latijn)
Oude Nederlandse naam Oude Vlaamse naam Soms gebruikte
alternatieve naam
Uit de Franse republikeinse kalender afkomstige naam
(bij benadering, de maanden beginnen ongeveer tien dagen eerder)
Januari louwmaand Nieuwjaarmaand wintermaand sneeuwmaand (Nivôse)
Februari sprokkelmaand Schrikkelmaand kortemaand regenmaand (Pluviôse)
Maart lentemaand Lentemaand kalvermaand windmaand (Ventôse)
April grasmaand Grasmaand paasmaand kiemmaand (Germinal)
Mei bloeimaand Bloeimaand wonnemaand bloeimaand (Floréal)
Juni zomermaand Zomermaand braakmaand weidemaand (Prairial)
Juli hooimaand Hooimaand vennemaand oogstmaand (Messidor)
Augustus oogstmaand Koornmaand arenmaand hittemaand (Thermidor)
September herfstmaand Herfstmaand havermaand vruchtmaand (Fructidor)
Oktober wijnmaand Zaaimaand aarzelmaand wijnmaand (Vendémiaire)
November slachtmaand Slachtmaand smeermaand nevelmaand (Brumaire)
December wintermaand Wintermaand sneeuwmaand rijpmaand (Frimaire)

 [bewerken]